geen huwelijkse voorwaarden

NIEUW

Vergelijk de notariskosten voor het opstellen van huwelijkse voorwaarden op onze pagina

Notaristarieven vergelijken
LAATSTE NIEUWS

Op 28 maart 2017 heeft de Eerste Kamer (met 38 tegen 37 stemmen) een nieuwe wet aangenomen. Zie onze pagina wetswijziging 2013-2014.
De nieuwe wet zal ingaan op 1 januari 2018. Als je vóór die datum trouwt, blijven de meeste "oude" (=huidige) bepalingen gewoon van toepassing.

Geen huwelijkse voorwaarden = Gemeenschap van goederen

Als je trouwt zonder (vooraf) huwelijkse voorwaarden te laten opstellen, dan is er een zogenaamde `gemeenschap van goederen`.
Grofweg gezegd houdt dat in dat alles wat je hebt op het moment van trouwen gemeenschappelijk wordt, zowel de baten als de lasten, dus niet alleen alle goederen maar ook alle schulden.
En ook alles wat er tijdens het huwelijk bijkomt of afgaat aan baten of lasten, is gemeenschappelijk.
Er zijn maar een paar landen in de wereld die een zo romantisch (of christelijk?) idee over het huwelijk hebben, dat het huwelijk zulke verregaande financiële gevolgen heeft.

Wettelijke uitzonderingen bij gemeenschap van goederen.

Hoewel de oude wet (van voor 2012) sprak over 'algehele` gemeenschap van goederen, waren er toch een een paar uitzonderingen: dus zaken die niet standaard gemeenschappelijk waren.
In de huidige wet wordt het woord `algehele` niet meer gebruikt, maar wordt gewoon gesproken over `gemeenschap van goederen`. En ook nu zijn er uitzonderingen, dus zaken die niet onder de gemeenschap van goederen vallen:
Erfenissen vallen buiten de gemeenschap als degene die overlijdt dat uitdrukkelijk bij testament heeft bepaald. (Is er geen testament dan valt de erfenis dus wél in de gemeenschap!)
Bepaalde goederen, vorderingen en schulden kunnen buiten de gemeenschap vallen (zie hiernaast bij `verknochtheid`).
Verder kunnen bepaalde pensioenrechten buiten de gemeenschap vallen.
(Zie ook de pagina recente wetswijziging)

Bevoegdheden bestuur gemeenschap van goederen.

We hebben hierboven niet vermeld dat beide echtgenoten gelijke rechten hebben als het gaat over het `bestuur` van de gemeenschap van goederen, dus over het nemen van beslissingen en het sluiten van contracten. Dat lijkt in deze tijden vanzelfsprekend.
De ouderen onder ons zullen echter nog weten dat dit helemaal niet zo'n vanzelfsprekendheid is. Tot 1956 werd een vrouw door te trouwen `handelingsonbekwaam`, waarmee zij juridisch in dezelfde positie kwam als geestesgestoorden. Haar handtekening had geen enkele waarde. Enkel de man kon rechtsgeldig contracten sluiten.
En tot 1984 vermeldde ons burgerlijk wetboek dat bij onenigheid tussen de echtgenoten over ouderlijke macht of plaats van samenwoning, de stem van de man beslissend was.
Hoewel de Hervormde Kerk al in 1952 in een Herdelijk Schrijven liet weten dat de opvatting `de vrouw is de mindere van de man` op grond van de Schrift als een misverstand moet worden afgewezen, heeft het nog wel even geduurd voordat dit doordrong bij christelijke politici.
Het is geen toeval dat ook in 2010 een door de regering voorgestelde modernisering van het huwelijksvermogensrecht weer deels sneuvelde op initiatief van de Christen Unie.
Waarschijnlijk denk je niet aan dit alles op jouw huwelijksdag, maar feit is dat maatschappelijke opvattingen en politiek in grote mate bepalen hoe jouw gemeenschap van goederen er uit ziet.

Is het heel dom om in gemeenschap van goederen te trouwen

Soms wel en soms niet. Maar het is wel onverstandig om er helemaal niet over na te denken en om het huwelijk alleen maar te zien als iets romantisch.
Juridisch gesproken is het huwelijk een contract. Dat in de wet vastgelegde contract kent twee grote verschillen met gewoon gaan samenwonen: 1. Na uit elkaar gaan moet je alimentatie betalen, en 2. Als je geen huwelijkse voorwaarden maakt zijn alle financiën gemeenschappelijk.
Romantisch is dat contract niet te noemen.
Het huwelijk (zonder huwelijkse voorwaarden) is in het Burgerlijk Wetboek het meest verregaande contract dat een mens maar kan sluiten. Er is geen ander contract te vinden met zulke extreme financiële gevolgen.
Daarmee is niet gezegd dat trouwen in gemeenschap van goederen (zonder huwelijkse voorwaarden) onverstandig is. Wij hebben niets tegen het principe samen-uit-samen-thuis en samen-rijk-samen-arm.
Wij willen alleen beweren dat het verstandig is om voordat je trouwt hier eens goed over na te denken.
Zie voor een praktische uitwerking ook onze pagina voordelen en nadelen van huwelijkse voorwaarden.

Vorderingen en schulden die buiten de gemeenschap vallen (verknochtheid)

Volgens de wet kunnen bepaalde zaken (goederen, vorderingen, schulden) buiten de gemeenschap van goederen vallen. Dat is het geval als die zaken zo `verknocht` (= verbonden) zijn aan één van de echtgenoten dat ze redelijkerwijs gesproken niet in de gemeenschap van goederen behoren te vallen.
(Dit is een vrije vertaling van de wet; zie voor de precieze tekst onze pagina tekst van de wet (artikel 94).)
Wat betreft geld en vorderingen kun je denken aan de situatie dat één van de echtgenoten een ongeluk heeft gehad en smartengeld heeft ontvangen. Zeker als dat smartengeld is betaald om toekomstig inkomensverlies te vergoeden, kan dat smartengeld buiten de gemeenschap van goederen vallen (wat vooral belangrijk is bij echtscheiding).
Bij schulden zou je kunnen denken aan de echtgenoot die een prostituee bezoekt en niet betaalt. Dat lijkt ons een typisch voorbeeld van een verknochte schuld, waar de andere echtgenoot niet voor behoeft op te draaien.

Gemeenschap van goederen, voorbeelden

* Je koopt alletwee een lot in de Staatsloterij; de ene wint; de andere niet. De winst is gemeenschappelijk.
* Je ontvangt, een weekje voor jouw echtscheiding, een grote erfenis (en degene die jou het geld nalaat heeft geen testament). De helft is voor jouw bijna-ex echtgenoot.
* Jullie verdienen veel meer dan jullie uitgeven. Het geld wordt gespaard op een rekening op naam van jouw wederhelft. Geen probleem: is gemeenschappelijk.
* Je rijdt met je fiets door het rood; een bus moet uitwijken en botst tegen een paal. Schade € 200.000. Je hebt geen WA-verzekering. Deze gemeenschappelijke schuld kan worden verhaald op jullie eigen woning; je wordt dus samen dakloos.
* Jouw wederhelft overlijdt. De helft van het vermogen is al van jou en alleen de andere helft moet je delen met jullie kinderen.
* Jouw nieuwe echtgenoot vergat te vertellen dat hij grote gokschulden had. Met jouw jawoord, komt jouw vermogen ter beschikking van zijn schuleisers.